Rozwód cywilny

Rozwód cywilny jest to rozwiązanie ważnego, istniejącego związku małżeńskiego. Do jego dokonania upoważniony jest tylko sąd okręgowy, który jest właściwym dla miejsca zamieszkania strony pozwanej lub powoda. Każdy z małżonków ma prawo zgłosić do sądu wniosek o orzeczenie rozwodu. Jest to tzw. pozew o rozwód.

Z uwagi na fakt, iż w naszym kraju panuje rozdzielność między prawem kanonicznym a prawem cywilnym, w niektórych przypadkach po kanonicznym orzeczeniu unieważnienia związku małżeńskiego, konieczne jest także przeprowadzenie rozwodu cywilnego. Tylko w ten sposób rozstrzygnięcie kościelne będzie miało skutek w porządku cywilnym.

Kodeks postępowania cywilnego określa całą procedurę rozwodową oraz separację małżonków, natomiast kodeks rodzinny i opiekuńczy dotyczy samego rozwodu. W sytuacji, kiedy między małżonkami nastąpił trwały rozkład pożycia, wówczas każdy z nich może żądać od sądu jego prawnego rozwiązania. Przed podjęciem tak radykalnego kroku należy uwzględnić wiele czynników i odpowiedzieć sobie na pytanie czy lepszym wyjściem z tej sytuacji będzie separacja czy rozwód? Warto również zasięgnąć kilku porad prawnych w tej kwestii i zastanowić się nad kosztami sprawy rozwodowej. W przypadku małżeństwa bezdzietnego sprawa rozwodowa nie jest tak długa i uciążliwa, a kiedy obie strony potrafią pójść na kompromis, taką procedurę rozwodową można zakończyć szybko i bez nieprzyjemnych oskarżeń na sali sądowej.

Zupełnie inaczej wygląda proces rozwodowy, kiedy w grę wchodzą dzieci obydwu stron. Tutaj mimo trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego, rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro dzieci małżonków do lat 18. Sprzeczność z ogólnymi zasadami współżycia społecznego również koliduje z udzieleniem przez sąd rozwodu. Przy orzeczeniu rozwodu sąd wskazuje który z małżonków ponosi winę za rozkład ich pożycia, jednak w przypadku zgodności każdej ze stron nie robi tego.

Sąd w wyroku orzekającym rozstrzyga również o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem (lub dziećmi) obojga małżonków. Ponadto orzeka w jakiej wysokości każdy z nich zobowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Między innymi dotyczy to ustaleń w sprawie wypłaty alimentów i uprawnień do dziecka. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy jednemu z rodziców, ograniczając ją w stosunku do drugiego.

W przypadku wspólnego mieszkania, sąd w wyroku rozwodowym orzeka o sposobie korzystania z niego przez rozwiedzionych małżonków. Może on orzec o podziale takiego mieszkania oraz w niektórych przypadkach o przyznaniu go jednej ze stron.

W ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodowego rozwiedziony małżonek, który wskutek zawarcia związku zmienił swoje nazwisko, może poprzez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego powrócić do wcześniejszego nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.

Od momentu rozwiązania małżeństwa od chwili uprawomocnienia się wyroku, byli małżonkowie mogą zawrzeć nowe związki małżeńskie oraz ustalić obowiązek alimentacyjny względem dzieci.